Magazyn energii dla infrastruktury wodno-kanalizacyjnej
Magazyn energii w oczyszczalni ścieków: gdzie oszczędza, a gdzie nie
Około połowy prądu w oczyszczalni zużywają dmuchawy, które napowietrzają ścieki. Magazyn energii pomaga tu w trzech miejscach: przy fotowoltaice, przy szczytach poboru i przy awarii sieci. Na opłacie mocowej zwykle daje mniej niż w fabryce, bo oczyszczalnia pracuje całą dobę.
Ile prądu zużywa oczyszczalnia
Napowietrzanie odpowiada za ok. 50% zużycia energii w oczyszczalniach komunalnych, według części badań za 50–90%. Oczyszczanie ścieków to ok. 3% zużycia prądu w krajach rozwiniętych.
Skala na przykładzie Krakowa: oczyszczalnia Kujawy w 2020 r. oczyściła ok. 20,1 mln m³ ścieków. Kupiła 4775 MWh z sieci, a 3165 MWh wyprodukowała sama z biogazu. Po modernizacji ma pokrywać ok. 70% swoich potrzeb.
Co już robią polskie wodociągi
| Obiekt | Zakres | Finansowanie |
|---|---|---|
| Oczyszczalnia ścieków w Dębicy | PV 600 kWp, magazyn 500 kW / 1228 kWh | Wybrany do dofinansowania: 3,67 mln zł przy wartości 4,36 mln zł |
| Bytom, oczyszczalnia „Centralna” | Farma PV, magazyn energii, pompy ciepła | Ponad 10,4 mln zł, ponad połowa z dotacji UE |
| Bytom, oczyszczalnia „Miechowice” | PV 250 kWp, magazyn 500 kWh, pompy ciepła woda/woda | Fundusze UE |
| Bytom, przepompownia „Śródmieście” | PV 200 kWp, magazyn 250 kWh, pompy ciepła | Fundusze UE |
| Chorzów, oczyszczalnia Klimzowiec | Farma PV z magazynem, drugi zbiornik biogazu | Projekt ponad 13 mln zł, 4,8 mln zł z Funduszy Europejskich dla Śląskiego |
| Słupsk, Słupska Wyspa Bioenergetyczna | Biogaz, PV, magazyny energii i ciepła, zarządzanie popytem | KPO |
Gdzie magazyn zarabia
Fotowoltaika
Panele dają najwięcej prądu w południe. Oczyszczalnia potrzebuje go całą dobę. Magazyn przenosi nadwyżki na wieczór i noc, więc mniej trzeba kupować.
Moc umowna
Dmuchawy i pompy tworzą szczyty poboru, zwłaszcza przy dużym dopływie ścieków. Magazyn je ścina i pozwala zamówić mniej mocy. W taryfie B21 Tauron Dystrybucja na 2026 r. każde 100 kW mocy umownej kosztuje ok. 24,7 tys. zł rocznie.
Zasilanie awaryjne
Przy awarii sieci magazyn w pracy wyspowej zasila najważniejsze odbiorniki, zanim ruszy agregat. Postój dmuchaw i pomp grozi procesowi i przepompowniom.
Opłata mocowa: najpierw faktura
Opłatę mocową płaci się za energię pobraną w dni robocze od 7:00 do 22:00: 219,40 zł/MWh w 2026 r. i 192,50–214,10 zł/MWh w 2027 r., zależnie od kwartału. Stawkę mnoży się przez współczynnik K. Im bardziej pobór w tych godzinach przewyższa pobór w pozostałych, tym wyższe K. Oczyszczalnia pracuje całą dobę, więc wiele dni może już mieć K1, czyli 17% stawki. Wtedy magazyn zdejmie tu niewiele. Więcej w artykule kiedy magazyn energii w firmie się nie opłaca.
Biogaz
Gdzie działa kogeneracja na biogazie, magazyn wyrównuje różnice między produkcją a zużyciem.
Dodatkowy zysk: taryfa dynamiczna
Magazyn może kupować prąd tanio w nocy i zużywać go w drogich godzinach. W dni robocze 2025 r. noc i dzień dzieliło średnio 450 zł/MWh (wyliczenie). Licz to jako dodatek do podstawowych oszczędności.
Formalności
Przy oczyszczalni magazyn stoi zwykle w kontenerze. Od 7 stycznia 2026 r. formalności zależą od pojemności:
| Pojemność | Magazyn w budynku | Magazyn wolnostojący (np. kontener) |
|---|---|---|
| do 30 kWh | bez formalności | bez formalności |
| 30–300 kWh | zgłoszenie, dokumentacja techniczna, uzgodnienie ppoż, projekt osoby uprawnionej | zgłoszenie, projekt zagospodarowania terenu, uzgodnienie ppoż |
| 300–2000 kWh | pozwolenie na budowę | jak wyżej oraz zawiadomienie Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy wraz z planem magazynu |
| powyżej 2000 kWh | pozwolenie na budowę | pozwolenie na budowę |
Co wpisać do zapytania ofertowego
- Funkcje: autokonsumpcja PV, ograniczanie szczytów do zadanej mocy, praca wyspowa dla wskazanych odbiorników.
- Dane dla oferentów: 15-minutowy profil zużycia z 12 miesięcy, produkcja PV i kogeneracji, lista odbiorników krytycznych.
- Integracja z SCADA oczyszczalni i opis protokołów komunikacji.
- Rezerwa pojemności na awarię, ustawiana w EMS.
- Ogniwa LFP, raporty z badań bezpieczeństwa (np. IEC 62619, UL 9540A), uzgodnienie ppoż.
- Bezpieczny zdalny dostęp. Dyrektywa NIS2 zalicza ścieki do sektorów o wysokiej krytyczności.
- Gwarancja (trwałość pojemności, liczba cykli), serwis i czas reakcji.
Jakie dane przygotować
- 15-minutowy profil zużycia z licznika za 12 miesięcy.
- Faktury za dystrybucję: moc umowna, najwyższa moc pobrana, linie opłaty mocowej ze współczynnikiem K.
- Produkcja z PV i kogeneracji, jeśli są.
- Lista odbiorników, które muszą działać przy awarii sieci, z ich mocą.
Piszesz zapytanie dla oczyszczalni?
Wyślij profil zużycia i faktury za dystrybucję. Dobierzemy moc i pojemność i pokażemy, gdzie Twoja oczyszczalnia zaoszczędzi.
Najczęstsze pytania
Ile energii zużywa oczyszczalnia ścieków na napowietrzanie?
Około 50% w oczyszczalniach z osadem czynnym, w niektórych obiektach 50–90%. Dmuchawy to największy i najbardziej zmienny odbiornik.
Czy magazyn energii obniży opłatę mocową oczyszczalni?
Zwykle mniej niż w fabryce pracującej na jedną zmianę. Całodobowy, płaski pobór często ma już niski współczynnik K. Sprawdź to na fakturze za dystrybucję.
Jakie magazyny energii powstają przy oczyszczalniach w Polsce?
Dębica planuje fotowoltaikę 600 kWp z magazynem 500 kW / 1228 kWh. Bytom buduje magazyny 500 kWh i 250 kWh przy oczyszczalni i przepompowni. Chorzów stawia farmę PV z magazynem przy oczyszczalni Klimzowiec.
Jakie formalności wymaga magazyn energii przy oczyszczalni?
Wolnostojący magazyn 30–300 kWh wymaga zgłoszenia, projektu zagospodarowania terenu i uzgodnienia ppoż. Przy 300–2000 kWh dochodzi zawiadomienie Straży Pożarnej po zakończeniu budowy. Powyżej 2000 kWh trzeba mieć pozwolenie na budowę.