Zasilanie awaryjne budowli ochronnych
Magazyn energii w schronie i ukryciu: zasilanie awaryjne obok agregatu
Schron na więcej niż 300 osób musi mieć agregat. Agregat startuje z opóźnieniem, hałasuje, wydziela spaliny i pali paliwo. Magazyn energii usuwa te problemy, a w czasie pokoju obniża rachunki budynku, przy którym powstaje schron.
Co mówią przepisy
Zasady określa rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1548). Obowiązuje od 28 listopada 2025 r. W sprawie prądu mówi pięć rzeczy:
- Schron na więcej niż 300 osób ma zasilanie rezerwowe z agregatów. Ich moc musi wystarczyć dla wszystkich urządzeń niezbędnych.
- Ukrycie z wentylacją mechaniczną ma zapasowe zasilanie wentylatorów albo napęd ręczny.
- Instalacja elektryczna musi pozwalać na podłączenie zasilania awaryjnego.
- Budowla ochronna to osobna strefa pożarowa: od REI 60 dla ukrycia U-1 do REI 240 dla schronu.
- Wyposażenie obejmuje filtrowentylację, oświetlenie awaryjne, sanitariaty i zaopatrzenie w wodę. Większość tych urządzeń potrzebuje prądu.
Skąd pieniądze
Ustawa o ochronie ludności daje na ten cel co najmniej 0,3% PKB rocznie. W programie na lata 2025–2026 to 16,7 mld zł w 2025 r. i 17,2 mld zł w 2026 r. Samorządy dostają ok. 5 mld zł rocznie. Na obiekty zbiorowej ochrony przewidziano ok. 3,6 mld zł. W 2025 r. samorządy podpisały blisko 8 tys. umów na 3,8 mld zł.
Rząd przygotowuje program na lata 2027–2031 za 102,4 mld zł. Wśród priorytetów są budowle ochronne oraz ciągłość dostaw wody i energii.
Przed złożeniem wniosku sprawdź w regulaminie naboru, czy zasilanie awaryjne jest kosztem kwalifikowanym.
Agregat sam i agregat z magazynem
| Sytuacja | Sam agregat | Agregat z magazynem |
|---|---|---|
| Zanik zasilania | Potrzebuje czasu na rozruch | Magazyn przejmuje zasilanie od razu, agregat startuje w tle |
| Spaliny i hałas | Pracuje przez cały czas bez sieci | Pracuje krócej, w przerwach prąd daje magazyn |
| Paliwo | Często pracuje przy małym obciążeniu i pali dużo na kWh | Ładuje magazyn przy korzystnym obciążeniu i się wyłącza |
| Czas pokoju | Stoi i wymaga testów | Magazyn codziennie obniża rachunki budynku |
Gdzie postawić magazyn
Nie w strefie ochronnej. Ludzie w schronie nie powinni siedzieć obok baterii litowo-jonowej. Są dwa dobre miejsca: kontener na zewnątrz, połączony kablem z rozdzielnicą schronu, albo osobne pomieszczenie wydzielone przeciwpożarowo. Wybieramy ogniwa LFP i uzgadniamy projekt z rzeczoznawcą ppoż.
Od 7 stycznia 2026 r. formalności zależą od pojemności:
| Pojemność | Magazyn w budynku | Magazyn wolnostojący (np. kontener) |
|---|---|---|
| do 30 kWh | bez formalności | bez formalności |
| 30–300 kWh | zgłoszenie, dokumentacja techniczna, uzgodnienie ppoż, projekt osoby uprawnionej | zgłoszenie, projekt zagospodarowania terenu, uzgodnienie ppoż |
| 300–2000 kWh | pozwolenie na budowę | jak wyżej oraz zawiadomienie Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy wraz z planem magazynu |
| powyżej 2000 kWh | pozwolenie na budowę | pozwolenie na budowę |
Jak policzyć pojemność
- Spisz urządzenia niezbędne: filtrowentylację, oświetlenie awaryjne, pompy, łączność. Zsumuj ich moc.
- Ustal, jak długo magazyn ma działać bez agregatu: tylko na rozruch czy np. przez noc.
- Pomnóż moc przez czas. Wynik podziel przez ok. 0,9, bo tyle pojemności da się zwykle wykorzystać.
Przykład na liczbach umownych: urządzenia pobierają razem 20 kW. Magazyn 200 kWh daje ok. 180 kWh, czyli ok. 9 godzin pracy bez agregatu.
W czasie pokoju magazyn zarabia
Schrony powstają przy szkołach, halach, urzędach i biurach. Magazyn może na co dzień pracować dla takiego budynku:
- przechowuje nadwyżki z fotowoltaiki na popołudnie,
- zmniejsza pobór w dni robocze od 7:00 do 22:00, kiedy liczy się opłata mocowa. W budynkach rozliczanych od zużycia to 219,40 zł/MWh w 2026 r. i 192,50–214,10 zł/MWh w 2027 r., zależnie od kwartału,
- ścina szczyty poboru, więc można zamówić mniej mocy.
Przy taryfie dynamicznej dochodzi zysk z różnicy cen w ciągu doby. Licz go jako dodatek.
Jeden warunek: część pojemności zawsze czeka na awarię. Tę rezerwę ustawia się w EMS. Im większa rezerwa, tym mniejsze oszczędności.
Co wpisać do zapytania ofertowego
- Praca wyspowa i automatyczne przejęcie zasilania urządzeń niezbędnych.
- Współpraca z agregatem: agregat ładuje magazyn, EMS steruje agregatem.
- Minimalna rezerwa pojemności na potrzeby schronu.
- Ogniwa LFP, lokalizacja poza strefą ochronną, uzgodnienie ppoż.
- Moc i pojemność wyliczone z listy urządzeń i czasu pracy.
- Praca w czasie pokoju: fotowoltaika, opłata mocowa, moc umowna.
- Gwarancja, serwis i czas reakcji.
Projektujesz schron lub ukrycie?
Wyślij listę urządzeń niezbędnych i fakturę za prąd budynku. Dobierzemy magazyn na awarię i policzymy oszczędności na co dzień.
Najczęstsze pytania
Czy magazyn energii może zastąpić agregat w schronie?
W schronie na więcej niż 300 osób nie. Przepisy wymagają tam agregatu. Magazyn go uzupełnia: przejmuje zasilanie od razu, skraca pracę agregatu i nie wydziela spalin.
Czy magazyn energii można zamontować w schronie?
Lepiej nie. Bezpieczniej postawić go w kontenerze na zewnątrz albo w osobnym pomieszczeniu wydzielonym przeciwpożarowo. Magazyn powyżej 300 kWh w budynku wymaga pozwolenia na budowę.
Czy magazyn energii nadaje się do ukrycia?
Tak. W ukryciu z wentylacją mechaniczną wentylatory muszą mieć zapasowe zasilanie albo napęd ręczny. Magazyn może być takim zasilaniem. Pojemność liczy się z mocy wentylatorów, oświetlenia i łączności oraz czasu pracy.
Czy magazyn w schronie może zarabiać?
Tak, jeśli na co dzień pracuje dla budynku. Zwiększa wykorzystanie fotowoltaiki, obniża opłatę mocową i moc umowną. Część pojemności zostaje w rezerwie na awarię.